ملکه های مخوف روسی

در تاریخ روسیه، پنج زن برای 69 سال بر این کشور پهناور حکومت کردند. از میان آنها فقط یکی، کاترین دوم یا کاترین کبیر مشهور است. کاترین کبیرحدود     34 سال با کمال قدرت بر روسیه فرمانروایی کرد. پیش از او چهار زن به مدت  35 سال بر روسیه حکومت کردند. سرگذشت هر یک از آنها شنیدنی است.

کاترین اول
نخستین زنی که بر روسیه فرمانروایی کرد، کاترین اول همسر پطرکبیر، امپراتور معروف روسیه بود. نام اصلی‌اش «مارتا - اسکاورونسکی» و اهل لیتوانی بود. او در یک خانواده فقیر دهقانی به دنیا آمد و در زمان تسلط سوئدی‌ها بر لیتوانی با یک سرباز سوئدی ازدواج کرد. وقتی روس‌ها در 1702 بر لیتوانی مسلط شدند، شوهر مارتا با سایر سربازان سوئدی گریخت. مارتا به اسارت گرفته شد و در خانه پرنس آلکساندر منشیکوف مشغول کار شد. پطر کبیر روزی او را در خانه پرنس منشیکوف دید و دلباخته‌اش شد و با اینکه زن داشت، مارتا را همراه خود به کاخ برد.


در 1711 بین امپراتوری روسیه و عثمانی جنگی درگرفت. نیروهای ارتش روسیه در کنار رودخانه «پروت» به محاصره نیروهای عثمانی درآمدند و راه نجاتی نداشتند. مارتا در این جنگ همراه پطرکبیر بود. او با فریب دادن وزیر اعظم ترک موفق شد پطرکبیر را از خطر نجات دهد. پطر که قبلا همسرش را طلاق داده بود، به پاداش این خدمت در 1712 رسما با مارتا ازدواج کرد. او نام مارتا را به کاترین تغییر داد. کاترین اول برای پطر کبیر شش فرزند به دنیا آورد. اما فقط دو تای آنها، به نام‌های آنا و الیزابت زنده ماندند و بقیه در کودکی مردند.


در 1722 پطر کبیر سنت قدیمی انتخاب جانشین تزار را برهم زد. بر اساس این سنت فرزند ارشد جانشین پدر می‌شد. او اعلام کرد که از این پس خود تزار جانشینش را تعیین می‌کند. پطر کبیر این تصمیم را تحت تاثیر تلقینات‌همسرش‌کاترین گرفته بود.
او پس از اعلام این تصمیم کاترین اول را به جانشینی خود انتخاب کرد. مراسم تاجگذاری کاترین اول به عنوان ملکه روسیه روز هفتم مه 1724 با شکوه بسیار برگزار شد. تاجی که بر سر این دهقان‌زاده و خدمتکار سابق گذاشتند 2500 قطعه جواهر داشت که در وسط آن یاقوتی به درشتی یک تخم مرغ می‌درخشید.


پطر کبیر یک سال بعد از تاجگذاری در 1725 از دنیا رفت. با مرگ او کاترین در 40 سالگی فرمانروای روسیه شد. مشاور او در حکومت، ارباب سابقش پرنس منشیکوف بود. سلطنت کاترین اول بیش از دو سال طول نکشید. اما درهمین مدت کم، کارهای مهمی انجام داد. مهم‌ترین کار کاترین اول در دوران سلطنت، تاسیس یک شورای شش نفره از نجبا و شاهزادگان روسیه برای اداره امورکشور بود.

مبتکر اصلی شورای سلطنتی پرنس منشیکوف بود. این شورا در واقع وظایف دولت را به عهده داشت و برای اولین بار در تاریخ روسیه به وضع قوانین و مقرراتی برای اداره کشور پرداخت. کاترین اول اختیار تعیین جانشین خود را هم به این شورا واگذار کرد. او همچنین یک فرهنگستان علوم برای دانشمندان و مخترعان ایجاد کرد. کاترین اول در سال 1727 به‌طور ناگهانی از دنیا رفت.

آنا ایوانوونا
پس از مرگ ناگهانی کاترین اول، شورای سلطنتی پطر دوم، پسر پطر کبیر از همسر اولش را به جانشینی او انتخاب کرد. پطر دوم که هنوز به سن بلوغ نرسیده بود، سه سال بعد در 29 ژانویه 1730 براثر بیماری آبله درگذشت. شورای سلطنتی، پرنسس «آنا ایوانوونا» برادرزاده پطر کبیر را به عنوان جانشین پطر دوم انتخاب کرد. او در آن زمان 37 سال داشت و حدود 11 سال سلطنت کرد. دوران فرمانروایی آنا از تاریک‌ترین دوران‌های تاریخ روسیه است.

زیرا او زنی بی‌خرد و خشن و قسی‌القلب بود. در دوران سلطنت او، روسیه نه‌تنها پیشرفتی نکرد بلکه سال‌ها عقب رفت. آنا شورای سلطنتی را منحل کرد و سلطنت مطلقه را به دست گرفت. از طرفی فقر و بدبختی و قحطی روسیه را فرا‌گرفت. او برای جلوگیری از طغیان عمومی با خشونت و بی‌رحمی هر صدای اعتراضی را خاموش کرد. آنا در اکتبر 1740 از دنیا رفت.

آنا لئوپولدوونا
آنا ایوانوا قبل از مرگ خود، نوه خواهرش را که تازه متولد شده بود به عنوان وارث تاج و تخت روسیه انتخاب کرد. این نوزاد دو ماهه که ایوان ششم نام داشت پس از مرگ آنا، تزار روسیه شد. ابتدا وزیر بایرون و سپس مادرش که او هم آنا نام داشت به عنوان نایب‌السلطنه قدرت را به‌دست گرفت. اما حکومت «آنا لئوپولدونا» یک سال بیشتر طول نکشید. روز ششم دسامبر 1741 افراد گارد سلطنتی که او را به قدرت رسانده بودند علیه‌اش شورش کردند و الیزابت دختر پطر کبیر و کاترین اول را به سلطنت برگزیدند. آنا لئوپولدوونا در 1746 در زندان درگذشت.

الیزابت پترونا
الیزابت پترونا در 32 سالگی بر تخت سلطنت نشست. اولین کار او در مقام ملکه، تبعید ایوان ششم و مادرش به سیبری بود. او در نخستین سال سلطنت خود پطر سوم، پسر خواهرش «آنا» را به عنوان ولیعهد روسیه انتخاب کرد.
ملکه الیزابت در ژانویه 1744 پرنسس «یوهانا» را که از بستگانش بود همراه دخترش  «سوفی» به روسیه دعوت کرد.این پیشنهاد از طرف فردریک دوم پادشاه پروس بود.

او می‌خواست با این کار زمینه را برای ازدواج سوفی با ولیعهد فراهم کند. ملکه الیزابت قبل از رسیدن به سلطنت، نامزد شارل- اوگوست برادر پرنسس یوهانا بود. شارل- اوگوست اندکی پس از جشن نامزدی بر اثر بیماری آبله درگذشت. الیزابت بعدها برای فراموشی این عشق ناکام به خوشگذرانی رو آورد. او از دو چیز نمی‌توانست صرف نظر کند؛ الکل و محفل‌های شبانه. الیزابت چون می‌دانست اکثر پادشاهان قبل از او هنگام خواب به قتل رسیدند، علاقه داشت همواره در اتاق او یک نفر تا صبح بیدار بماند.


ملکه الیزابت شخصیتی دوگانه داشت؛ از طرفی اهل مطالعه و مشوق علم و هنر بود و از طرف دیگر حاکمی ظالم و مستبد و قسی‌القلب به‌شمار می‌آمد. دانشگاه مسکو و فرهنگستان هنرهای زیبای «پترزبورگ» در زمان سلطنت او به وجود آمد. الیزابت با نویسندگان بزرگ زمان خود از جمله ولتر، نویسنده معروف فرانسوی مکاتبه داشت. منابع اصلی کتاب «زندگی پطر کبیر» را او در اختیار ولتر قرار داد. با این وجود در مدت سلطنت الیزابت، دیکتاتوری وحشتناکی بر این کشور حاکم بود.

او با مخالفان خود بسیار بی‌رحمانه رفتار می‌کرد. در دوران فرمانروایی ملکه الیزابت، اوضاع روسیه به نسبت سال‌های آشفته بعد از مرگ پطر کبیر بهبود پیدا کرد. او با تقویت ارتش پیروزی‌های تازه‌ای در جنگ‌های خارجی نصیب روسیه کرد. همچنین روابط روسیه با کشورهای دیگر گسترش پیدا کرد. رمز موفقیت الیزابت در کار حکومت علاوه بر تیزهوشی، انتخاب اشخاص کاردان برای اداره امور کشور بود. ملکه الیزابت 20 سال بر روسیه فرمانروایی کرد و در روز پنجم ژانویه 1762 درگذشت.

و سرانجام کاترین کبیر
کاترین کبیر روز 21 آوریل 1729 در بندر «اشتتین» آلمان به دنیا آمد. نام اصلی‌اش سوفی فردریک اوگوستا بود. پدرش (کریستیان - اوگوستا) افسر ارتش پروس و مادرش (یوهانا) دختر یکی از شاهزادگان آلمانی بود.
همان‌طور که گفتیم مادر سوفی با ملکه الیزابت نسبت نزدیکی داشت. زمانی که سوفی همراه مادرش و به دستور ملکه الیزابت راهی روسیه شد 14 سال داشت. او دختر شاداب و زیبایی بود و مورد پسند ملکه الیزابت قرار گرفت. سوفی برای اینکه بتواند با پطرسوم ازدواج کند می‌بایست یک ارتودوکس می‌شد. بنابراین روز 28 ژوئن 1744 در کلیسای بزرگ مسکو، مذهبش را از پروتستان به ارتودوکس تغییر داد. سوفی به دستور ملکه به نام کاترین غسل تعمید شد.


مراسم ازدواج پطر سوم و کاترین در25 اوت 1745 برگزار شد. روابط آنها همراه با عشق و تفاهم متقابل نبود. پطر سوم از نظر ذهنی کم عقل و کودن بود. او با دوستان و پیشخدمت‌های خود بازی‌های کودکانه ترتیب می‌داد و شب‌ها برای سگ‌هایش ویولن می‌نواخت. پطر سوم عشق بچگانه‌ای به یکی از پیشخدمت‌هایش داشت و از کاترین بیزار بود. تنفر بین آنها هرروز بیشتر می‌شد اما برای کاترین تاج و تخت مهم‌تر از عشق بود. آنها تا 9 سال بعد از ازدواج صاحب فرزند نشدند. فشارهای ملکه الیزابت برای داشتن وارث تاج و تخت باعث شد کاترین جمعا دو پسر و یک دختر به دنیا آورد که پطرسوم پدر هیچ‌یک از آنها نبود.
کاترین کبیر یکی از دانشمندترین زنان عصر خود بود و به مطالعه علاقه زیادی داشت. او قبل از 30 سالگی کتاب‌هایی چون روح القوانین «منتسکیو» و آثار نویسندگان برجسته‌ای مانند «ولتر»، «روسو» و «دیدرو» را مطالعه کرده بود. کاترین دوم بعد از به قدرت رسیدن با بعضی از نویسندگان و متفکران برجسته عصر خود مکاتبه داشت. او علاوه بر زبان مادری به زبان فرانسه کاملا مسلط بود و روسی و انگلیسی را هم به راحتی حرف می‌زد. ولی ترجیح می‌داد که یادداشت‌های روزانه و قسمت اعظم نامه‌های خود رابه زبان فرانسه بنویسد.

وقتی که ملکه الیزابت در 1762 درگذشت، پطر سوم بر تخت سلطنت نشست. او با اعمال غیرمنطقی‌اش موجب نارضایتی درباریان و مردم شد. شش ماه بعد، کاترین با استفاده ازنقاط ضعف او و با نفوذی که در سران ارتش داشت علیه شوهرش دست به کودتا زد. نیروهای ارتش ابتدا در مسکو و سپس در سن پترزبورگ علیه پطر سوم قیام کردند و او مجبور به استعفا شد. پطر سوم روز ششم ژوئیه 1762 به دستور کاترین دوم دستگیر و در قلعه‌ای در اطراف سن‌پترزبورگ زندانی شد و یک هفته بعد درگذشت. مورخان معتقدند که او به دستور کاترین دوم در زندان خفه شد.

کاترین کمی بعد از مرگ شوهرش، طی مراسمی باشکوه و بی‌نظیر تاجگذاری کرد. او در سال ششم سلطنت خود یک مجلس مشورتی شبیه پارلمان انگلیس به‌وجود آورد. ولی 18  ماه بعد آن را منحل کرد و مشاوران خود را در تنظیم قوانین و مقررات به یک عده انگشت شمار کاهش داد. کاترین کبیر در 1775 در سیستم اداری روسیه تغییرات عمده‌ای ایجاد کرد. او کشور را به 51 ایالت تقسیم و برای هر کدام حاکمی تعیین کرد.
فتوحات نظامی روسیه در زمان امپراتوری کاترین کبیر از 1768 و در جنگ با امپراتوری عثمانی آغاز شد. این جنگ چهار سال طول کشید. سرانجام با انعقاد قراردادی در 1772، ضمن اضافه شدن قسمتی از متصرفات عثمانی به امپراتوری روسیه، روس‌ها حق کشتیرانی آزاد در دریای سیاه را به دست آوردند. سپس با تقویت نیروی دریایی در سال‌های 1787 تا 1792 قسمت‌های دیگری از امپراتوری عثمانی به خاک روسیه اضافه شد.


روزی که کاترین کبیر بر تخت سلطنت نشست 33 سال داشت. او 34 سال بر روسیه حکومت کرد و در تمام این مدت بر امور مهم اداری وسیاسی و نظامی روسیه نظارت دقیق و مستمر داشت. او روزانه 12 تا 16 ساعت کار می‌کرد. با اینکه در کار حکومت به مشورت با اشخاص با صلاحیت اعتقاد داشت؛ اما تصمیم نهایی را خودش اتخاذ می‌کرد. یکی از مشغولیت‌های روزانه او مکاتبه با سلاطین و دولتمردان و نویسندگان معروف عصر خود بود. در بعضی از نامه‌هایش به نویسندگان بزرگ زمان، درباره آخرین آثار آنها که دقیقا مطالعه کرده بود اظهارنظر می‌کرد.

کاترین کبیر با وجود مشغله فراوان از تفریحات شبانه دست برنمی داشت و زنی هوسران بود. او پول‌های خزانه را صرف خوشگذرانی می‌کرد. هرچند که کاترین کبیر توانست بر خاک روسیه اضافه کند؛ اما بر فاصله طبقاتی و فقر جامعه هم افزود. در دوره کاترین دوم مردم طوری تحت فشار قرار گرفتند که زمینه برای انقلاب‌های آینده روسیه فراهم شد. او سرانجام روز هفدهم نوامبر 1796 در 67 سالگی درگذشت.

  • بازدید: 5527
  • تاریخ انتشار: يكشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۱ ساعت ۱۷:۱۱
  • شناسه مطلب: 2741

ارسال دیدگاه ؛


کد امنیتی
تصویر جدید



مطالب تصادفی

فوق العاده ترین خطای دید سال

فوق العاده ترین خطای دید سال
به نظر شما در تصویر زیر رنگ قسمت بالایی و پایینی چه تفاوتی با هم دارد؟خوب دقت کنید 
كدام صبر شديدتر است؟

كدام صبر شديدتر است؟
آمده كه جواني از محبين از شبلي راجع به صبر پرسيد و گفت: كدام صبر شديدتر است؟
چگونه کمتر عرق کنیم...!

چگونه کمتر عرق کنیم...!
با روش های زیر کمتر عرق کنید !عرق کردن، یکی از مشکلاتی است که در روزهای گرم تابستان انسان را آزار می دهد...برخی...
چاقی و افتادگی شانه زمینه‌ساز بروز آرتروز گردن

چاقی و افتادگی شانه زمینه‌ساز بروز آرتروز گردن
به گفته یک متخصص ارتوپدی، افزایش وزن و چاقی، افتادگی شانه و قوز کردن از جمله عوامل زمینه ساز بروز آرتروز گردن ...

مطالب پربازدید

تماس با ماهنگ

تماس با ماهنگ
بازدیدکننده گرامی؛ جهت تماس با مدیریت وب سایت ماهنگ از دو طریق ارسال ایمیل و یا تکمیل فرم زیر اقدام نمایید : ایمیل...
مجموعه ای جدید از جملات خاص و سنگین پیامک های مفهومی

مجموعه ای جدید از جملات خاص و سنگین پیامک های مفهومی
من در میان مردمی هستمکه باورشان نمیشود تنهایــــممیگویند خوش بحالت که خوشحالینمی دانند دلیل شاد بودنم باج به آنهاستبرای...
چرا وقتی آب منجمد می شود حجم آن افزایش و وزنش کاهش می یابد؟

چرا وقتی آب منجمد می شود حجم آن افزایش و وزنش کاهش می یابد؟
یخ هنگام انجماد، منبسط می شود. علت این انبساط پیوند هیدروژنی میان مولکول های خمیده آب است.
چرا عرق لباس را زرد میکند؟

چرا عرق لباس را زرد میکند؟
تا حالا عرق از سر، صورت و دست تان چکیده است؟ آن قدر که کلافه شده اید و حتی گاهی نیز در مقابل دیگران خجالت هم کشیده...

مطالب جدید

نرم افزار آموزش الفبای انگلیسی ( محصول جدید انتشارات تاجیک)

نرم افزار آموزش الفبای انگلیسی ( محصول جدید انتشارات تاجیک)
یکی از دروس جدیدی که دانش‌آموزان در پایه‌ی هفتم باید بیاموزند، درس زبان انگلیسی است. نویسندگاه کتاب زبان انگلیسی...
فواید یادگیری زبان خارجی برای مغز که نمی‌دانستید

فواید یادگیری زبان خارجی برای مغز که نمی‌دانستید
امروزه دانشمندان ثابت کرده‌اند که یادگیری زبان دوم می‌تواند در بهبود هوش، حافظه و تمرکز نقش مهمی داشته...
ضرروت دانستن دو زبان

ضرروت دانستن دو زبان
مغز یك فرد دو زبانه مانند رادیویی است كه به طور همزمان 2 كانال را پخش می‌كند. ممكن است كه در حال صحبت كردن به یك...
ضرورت یادگیری زبان انگلیسی

ضرورت یادگیری زبان انگلیسی
     شايد يادگيري زبان انگليسي مهمترين گام در ارتقاء کيفيت زندگي شما باشد.  آيا هيچ فکر...