ماه گرفتگی خرافات یا واقعیت ؟

واژه ماه گرفتگی ، قدمتی به طول تاریخ بشریت دارد

ماه گرفتگی خرافات یا واقعیت ؟

واژه ماه گرفتگی ، قدمتی به طول تاریخ بشریت دارد. در زمان هایی که بسیاری از بیماری ها و تغییرات بدنی و پوستی دلایلی ناشناخته داشت و با هاله ای از خرافات و تصورات پوشیده شده بود ، ایجاد لکه هایی به رنگ سرخ تیره یا شرابی را با تغییرات ماه مرتبط می دانستند. در واقع چنین تصور می شد که مادران چنین کودکانی در بارداری هنگام پدیده « خسوف یا ماه گرفتگی » به ماه نگاه کرده اند یا دست بر شکم خود گذاشته اند که نقطه ای از بدن جنین دچار « ماه گرفتگی » شده است. گاهی هم این تغییر پوستی به دلیل نفرین یا لعنت ساحران و گاه نیز ناشی از جای منقار لک لک هایی تصور می شد که کودک را از پس گردن گرفته و از بهشت به زمین و نزد والدینش آورده بودند. در واقع تمامی این تصورات باطل و بدون منطق بوده و این تظاهرات پوستی ناشی از « اختلالات مویرگ ها » هستند.

علت بروز این لکه های پوستی چیست ؟

علت ایجاد این ضایعات پوستی اختلالات ژنتیک در شکل گیری عروق زیر پوستی است. والدین این کودکان معمولا علائمی از اختلالات پوستی ندارند و الزامی ندارد که مثلا پدر یا مادری خود این مشکل را داشته باشد تا فرزندی مبتلا از آن ها مبتلا شود. از نظر ظاهری این اختلالات عروقی عموما صورت بیمار را درگیر می کند ، گر چه احتمال درگیری هر نقطه ای از بدن نیز وجود دارد. میزان بروز بیماری بین یک تا دو درصد است. در ناحیه صورت انتشار ضایعات در مسیر عصب سه قلو است که وظیفه عصب رسانی به صورت را دارد و بالا و دور چشم ، بالای گونه و لب و فک پایینی را درگیر می کند. هم چنین گستردگی ضایعات می تواند تا مخاط لب ها و لثه ها نیز برسد. ضایعات ابتدا به رنگ صورتی کم رنگ است ولی تدریجا و با گذشت زمان رنگ آن ها پر رنگ تر شده و ممکن است این رنگ ثابت بماند یا در ناحیه تنه یا دست ها کم رنگ تر شود. در ناحیه صورت ، لکه ها به تدریج ضخیم تر می شوند و برجستگی های بادکنکی شکل عروقی و دیگر اختلالات عروقی نیز ظاهر می شوند و کم کم منطقه درگیر بزرگ تر و زمخت می شود. استخوان ها بزرگ تر از سمت مقابل شده و دندان درآوردن نیز زودتر رخ می دهد و اگر گستردگی ضایعات به اندام های بیمار ( دست ها یا پاها ) رسیده باشد ، این اعضا ممکن است بزرگ و ضخیم و بد شکل نیز شوند.

لکه های سالمونی و موقت

اختلالات مویرگی دو دسته عمده دارند ؛ لکه های سالمونی ( به علت شباهت رنگ این ضایعات به رنگ گوشت ماهی سالمون چنین اسمی دارد ) و لکه های شرابی رنگ. لکه های سالمونی اختلالات عروقی بسیار شایعی بوده و معمولا همه نژادها را درگیر می کنند. ظاهر آن ها به شکل لکه هایی نا متقارن و صورتی تا سرخ رنگ است که گاهی ممکن است رگه هایی از عروق بزرگ پوستی ( تلانژکتازی ) بین این لکه ها دویده باشد. این لکه ها معمولا از پشت گردن شروع شده و تا ناحیه پشت جمجمه یا حتی جلوی سر و منطقه پیشانی می رسد و تا بالای پلک ها یا پل بینی را درگیر می کنند. این لکه ها از بدو تولد وجود داشته و در بیش تر موارد تا حدود یک سالگی محو و ناپدید می شوند ، ولی گاه تا سن بلوغ هم باقی می مانند. در برخی از این موارد این تغییرات پوستی در ناحیه پایین کمر و بالای لگن ایجاد می شوند که در این شرایط حتما باید کودک توسط متخصص مجرب از نظر سیستم عصبی و وجود یا عدم وجود اختلالاتی در مهره های کمری و لگنی بررسی شده و از سلامت این اعضا نیز اطمینان حاصل کرد.

لکه های شرابی رنگ و دائم

لکه های شرابی رنگ در واقع لکه هایی متشکل از مویرگ های متسع شده هستند که از زمان تولد وجود داشته و در طول زندگی فرد نیز باقی می مانند و از بین نمی روند. این لکه ها ممکن است کم و محدود به نواحی خاصی باشند یا بزرگ و گسترده باشند حتی یک اندام ( مثلا یک دست یا یک پا ) را به طور کامل مبتلا کنند. بیش تر یک بیماری زمینه ای نیز همواره مشکلات ظاهری پوست وجود دارد و به همین دلیل این نوع « ماه گرفتگی » ها مهم تر بوده و باید احتیاط و درمان های اختصاصی برای آن ها در نظر گرفته شود.

نور خورشید تاثیر مستقیمی در پر رنگ یا کم رنگ شدن ضایعات پوستی ندارد.

ضایعات ابتدا به رنگ صورتی کم رنگ است ولی تدریجا و با گذشت زمان رنگ آن ها پر رنگ تر شده و ممکن است این رنگ ثابت بماند یا در ناحیه تنه یا دست ها کم رنگ تر شود.

ماه گرفتگی چه طور تشخیص داده می شود ؟

باید این نکته را ذکر کرد که برخی حالات لکه های شرابی رنگ صورت همراه درگیری یک طرفه عروق صورت و بافت مغز و چشم است که با حملات تشنجی و بروز آب سیاه در چشم همراه می شود و از آن با عنوان « سندرم استورج – وبر » یاد می شود که اهمیت تشخیص و درمانی بسیاری دارد. باید تا قبل از بروز ضایعات مغزی و چشمی در اسرع وقت به آن رسیدگی شده و درمان آغاز شود. برای تشخیص این ضایعات دیدن شکل ظاهری ضایعات معمولا کافی است و به ندرت در برخی موارد برای تشخیص « ماه گرفتگی » از دیگر ضایعات عروقی انجام « آنژیوگرافی داپلر » ضرورت پیدا می کند.

چگونه درمان می شود

درمان و رویکرد درمانی این ضایعات پوستی اهمیت بسیاری دارد. این ضایعات پوستی در صورتی که از گروه لکه های سالمونی باشند به خودی خود و اغلب طی زمانی کم تر از یک سال بعد از تولد کودک از بین می روند ، ولی در مواردی وجود لکه های شرابی رنگ و به خصوص مواردی که شامل بالا و پایین چشم و حملات تشنجی در نوزاد وجود دارد باید هرچه سریع تر و بدون از دست دادن زمان شروع به درمان کودک کرد تا قبل از تاثیر اختلال مویرگی بر رشد ناحیه گرفتار صورت یا بدن یا مغز ، مشکل برطرف شود. درمان انتخابی و ترجیحی این ضایعات ، لیزری اختصاصی به نام لیزر پی دی ال است که با ساطع کردن نوری اختصاصی در دامنه 575 تا 585 نانومتر بر رنگ دانه های موجود در این عروق ( هموگلوبین ) باعث تخریب آن می شود. میزان موفقیت درمان با این لیزر از 50 تا 90 درصد گزارش شده است. البته خود درمان لیزری نیز عوارضی هم چون کبود شدن یا خونریزی کردن یا تغییر رنگ منطقه تحت درمان را در پی دارد که با مرور زمان این عوارض از بین می روند. لیزرهای دیگری با نام های کی تی پی و ان دی یاگ هم در درمان این مشکلات عروقی کاربرد دارند که بیش تر زمانی به کار می روند که بیمار به درمان با لیزر قبلی جواب نداده باشد. در موارد وجود سندرم استورج – وبر باید به کنترل تشنج ها با داروهای ضد تشنج و هم چنین مراقبت دائمی از چشم ها از نظر ایجاد آب سیاه اهتمام داشت.

نور خورشید ، ماه گرفتگی را بیش تر می کند ؟

نور خورشید تاثیر مستقیمی در پر رنگ یا کم رنگ شدن ضایعات پوستی ندارد. پر رنگ تر شدن ضایعات ناشی از متسع شدن بیش تر عروق با افزایش سن است ، ولی مراقبت از آفتاب در این نواحی جزء توصیه های ضروری و همیشگی برای این افراد است.

تاثیر داروهای موضعی بر ماه گرفتگی

باید تاکید کرد که کرم ها و داروهای موضعی یا بی رنگ کننده در درمان این ضایعات پوستی نقشی نداشته و نمی توان به نقش درمانی آن ها اعتماد کرد.

چه بسا اتلاف زمانی که برای درمان ضایعات با کرم ها و محصولات موضعی صورت می پذیرد ، فرصت انجام درمان صحیح و منطقی بیماری را از پزشک و خانواده بیمار بگیرد. درمان های جراحی نقشی در کنترل و درمان این ضایعات پوستی ندارند.

داروهای خوراکی فایده ای دارند ؟

در مورد اثر داروهای خوراکی در ایجاد یا گسترش ضایعات ماه گرفتگی باید گفت این ضایعات ارتباطی با داروها ندارند و همان گونه که گفته شد ، بر اثر عوامل ژنتیک به وجود می آیند. البته در برخی موارد محدود ، پزشک معالج بنا به صلاح دید خود ممکن است از داروهای کورتیکواستروئیدی خوراکی ( کورتون ) در درمان کوتاه مدت ضایعات پوستی بهره بگیرد که بیش تر این حالات مربوط به گرفتاری دور چشم و خطر درگیری چشم و ملتحمه است و پس از کنترل گسترش نسبت به قطع دارو اقدام می شود.

  • بازدید: 639
  • تاریخ انتشار: يكشنبه ۲۷ ارديبهشت ۱۳۹۴ ساعت ۱۷:۲۲
  • شناسه مطلب: 4368

ارسال دیدگاه ؛


کد امنیتی
تصویر جدید



مطالب تصادفی

افزايش شانس نجات از سرطان پروستات با داشتن انگشت حلقه كوتاه‌تر

افزايش شانس نجات از سرطان پروستات با داشتن انگشت حلقه كوتاه‌تر
تحقيقات صورت گرفته در كره جنوبي نشان مي‌دهد، مرداني كه انگشت حلقه آنها از انگشت سبابه كوتاه تر باشد، از شانس بيشتري...
گیاه پیشگیری از جوش صورت

گیاه پیشگیری از جوش صورت
اگرچه امروزه محصولات مختلف بهداشتی و آرایشی با منشأ گیاهی در جهان تولید می‌شود اما هنوز هستند افرادی که ترجیح می‌دهند...
بعد از ورزش چی بخوریم؟

بعد از ورزش چی بخوریم؟
آیا می‌دانید پس از ورزش چه باید خورد؟ آنچه پس از ورزش می‌خورید برای جایگزینی گلیكوژن عضلات اهمیت زیادی دارد. همه‌ی...
استيك انتروكوت (Entrecote)

استيك انتروكوت (Entrecote)
مواد لازم براي 4 نفر : گوشت گوساله 4 تكه نمك و فلفل به ميزان لازم كره 150 گرم جعفري خرد شده 1 قاشق غذ...

مطالب پربازدید

تماس با ماهنگ

تماس با ماهنگ
بازدیدکننده گرامی؛ جهت تماس با مدیریت وب سایت ماهنگ از دو طریق ارسال ایمیل و یا تکمیل فرم زیر اقدام نمایید : ایمیل...
مجموعه ای جدید از جملات خاص و سنگین پیامک های مفهومی

مجموعه ای جدید از جملات خاص و سنگین پیامک های مفهومی
من در میان مردمی هستمکه باورشان نمیشود تنهایــــممیگویند خوش بحالت که خوشحالینمی دانند دلیل شاد بودنم باج به آنهاستبرای...
چرا وقتی آب منجمد می شود حجم آن افزایش و وزنش کاهش می یابد؟

چرا وقتی آب منجمد می شود حجم آن افزایش و وزنش کاهش می یابد؟
یخ هنگام انجماد، منبسط می شود. علت این انبساط پیوند هیدروژنی میان مولکول های خمیده آب است.
چرا عرق لباس را زرد میکند؟

چرا عرق لباس را زرد میکند؟
تا حالا عرق از سر، صورت و دست تان چکیده است؟ آن قدر که کلافه شده اید و حتی گاهی نیز در مقابل دیگران خجالت هم کشیده...

مطالب جدید

نرم افزار آموزش الفبای انگلیسی ( محصول جدید انتشارات تاجیک)

نرم افزار آموزش الفبای انگلیسی ( محصول جدید انتشارات تاجیک)
یکی از دروس جدیدی که دانش‌آموزان در پایه‌ی هفتم باید بیاموزند، درس زبان انگلیسی است. نویسندگاه کتاب زبان انگلیسی...
فواید یادگیری زبان خارجی برای مغز که نمی‌دانستید

فواید یادگیری زبان خارجی برای مغز که نمی‌دانستید
امروزه دانشمندان ثابت کرده‌اند که یادگیری زبان دوم می‌تواند در بهبود هوش، حافظه و تمرکز نقش مهمی داشته...
ضرروت دانستن دو زبان

ضرروت دانستن دو زبان
مغز یك فرد دو زبانه مانند رادیویی است كه به طور همزمان 2 كانال را پخش می‌كند. ممكن است كه در حال صحبت كردن به یك...
ضرورت یادگیری زبان انگلیسی

ضرورت یادگیری زبان انگلیسی
     شايد يادگيري زبان انگليسي مهمترين گام در ارتقاء کيفيت زندگي شما باشد.  آيا هيچ فکر...